Rozwój mowy dziecka– rola prawidłowego sposobu jedzenia

W procesie kształtowania się prawidłowej wymowy dziecka istotne znaczenie odgrywa karmienie piersią. To ono w naturalny sposób usprawnia mięśnie warg, policzków i języka. Jeśli jednak karminie piersią jest niemożliwe, podajemy dziecku pokarm w butelce. Pamiętajmy jednak, aby dobierając smoczek do butelki zwrócić uwagę na jego kształt – musi mieć krótką, nieco spłaszczoną część, w której powinny znajdować się liczne małe otworki (imitujące budowę brodawki). Starajmy się unikać podawania dziecku pustych smoczków (tzw. uspokajających) między karmieniami. A to dlatego, że zbyt długie ssanie smoczka i karmienie butelką powoduje nieprawidłowości w budowie aparatu artykulacyjnego, co w konsekwencji prowadzi do różnego rodzaju wad wymowy.

Zwracajmy też uwagę na prawidłowe ułożenie dziecka podczas karmienia – pozycja dziecka powinna być pionowa. Poziome układanie dziecka powoduje słaby wzrost żuchwy ku przodowi. Ten wzrost jest ważny ponieważ wszystkie noworodki rodzą się z naturalnym tyłożuchwiem, które z czasem powinno się cofnąć. Niewłaściwa pozycja utrudnia połykanie i oddychanie przez nos. Dla prawidłowego rozwoju twarzoczaszki i narządu żucia, głowa niemowlęcia powinna spoczywać na lekkim podwyższeniu.

Kolejnym ważnym czynnikiem kształtującym narząd artykulacyjny dziecka jest sposób połykania. Niemowlęcy sposób połykania polega na połykaniu przy otwartych szczękach, z językiem wsuniętym między dziąsła. Zbyt długie karmienie przez smoczek oraz podawanie papkowatego pożywienia sprzyja utrwalaniu niewłaściwego połykania. U starszych dzieci prawidłowej budowie i funkcjonowaniu aparatu artykulacyjnego sprzyja jedzenie owoców ze skórką, żucie surowej marchewki i skórki od chleba. Jedzenie przy pomocy łyżeczki oraz samodzielne żucie i gryzienie doskonalą funkcję aparatu mowy. Odradzam stosowanie kubeczków „niekapków”, które utrwalają niemowlęcy typ połykania. Najlepiej kiedy dziecko pije ze zwykłego kubka, ewentualnie z kubeczka z dziobkiem.

Ważne dla prawidłowego kształtowania aparatu mowy jest też właściwe oddychanie przez nos. Patologiczne oddychanie przez usta powoduje bezładne ułożenie języka w jamie ustnej, które prowadzi do seplenienia międzyzębowego. Poza tym długotrwałe oddychanie przez usta wpływa upośledzająco na rozwój klatki piersiowej, narządu krążenia, oddychania, narządu żucia i twarzoczaszki. Poza tym, powietrze przechodzące przez nos ulega ogrzaniu i wstępnemu oczyszczeniu, przez co dziecko oddychające nosem mniej narażone jest na infekcje.

Ważnym czynnikiem rozwoju mowy jest rozwój rozumienia wypowiedzi. Zanim dziecko wypowie pierwsze słowa, rozumie ich znaczenie w odniesieniu do konkretnej sytuacji. Otaczanie dziecka mową sprzyja zarówno rozwojowi rozumienia oraz nazywania. Częste śpiewanie, czytanie, zabawy dźwiękowe dostarczają dziecku nowych bodźców słuchowych i w naturalny sposób motywują do naśladownictwa.

Dominika Kościelniak, pedagog specjalny- logopeda